12 Tháng Mười, 2017

Lao động Việt khốn khổ ở Malaysia

Tôi gặp những người lao động Việt Nam tại Malaysia ở khu vực toà tháp đôi Petronas, công trình kiến trúc có sức thu hút cực lớn, luôn kéo đến quanh mình nó đủ mọi loại người, cả du khách cũng như người bản địa, tại thủ đô Kuala Lumpur.

Ảnh tiêu biểu

Mặc dù đã vào những ngày tháng 10, thời tiết tại Kuala Lumpur vẫn vô cùng nóng nực.

Trong khi các du khách hay người có tiền ngồi trong các quán café xung quanh, những người lao động Việt Nam thường tụ tập thành các nhóm nhỏ, rải rác từ trong toà tháp đôi tới các địa điểm trong công viên ngay cạnh.

Đây chính là nơi họ hẹn gặp người quen, bạn bè từ các nơi hay đến chỉ để tiêu khiển ngày nghỉ.

Mưu sinh nhọc nhằn

Câu chuyện của người lao động Việt Nam thường buồn, mà đa phần, đó là những câu chuyện mưu sinh nhọc nhằn nơi xứ người.

Điểm chung mà hầu hết mọi người đều nói là họ bị “lừa” sang Malaysia. Đó là cái cảm giác cay đắng khi nhận ra rằng những gì mình được hứa hẹn ở nhà cũng như những mong đợi sẽ kiếm tiền nhanh chóng, dễ dàng nơi xứ người… hoá ra đều không phải.

Rất nhiều người tôi gặp đều nói trước khi rời Việt Nam, những người môi giới và các công ty xuất khẩu lao động đều “vẽ” ra những viễn cảnh rất tươi đẹp chứ không như những gì họ đang thực sự phải trải qua.

Chẳng hạn, những điều kiện trong hợp đồng họ ký khi ở VN có ghi rõ ràng những điều khoản về tăng lương sau thời gian 3 hay 6 tháng, hay tiền công cho những ngày làm trong dịp lễ tết phải tăng gấp đôi gấp ba… Điều đó chưa bao giờ xảy ra với những người mà tôi đã gặp, cho dù họ đã làm ở đây được gần hết 3 năm theo hợp đồng.

Trong rất nhiều trường hợp, công việc mà họ được thông báo ở nhà với thực tế ở Malaysia cũng khác. Chẳng hạn anh Hưng, người Thái Nguyên cho biết trước khi đi, anh được thông báo sẽ làm việc tại nhà máy khung rèm cửa, sang đến nơi mới hay công việc là “phu” khuân vác những tảng gỗ lớn. Mỗi ngày làm 10 tiếng đồng hồ, đến khi nghỉ “chân run, đứng không vững”.

Người lao động Việt Nam sang Malaysia thường rơi vào hai trường hợp: hoặc phải làm công việc quá sức, thường từ 10-12 tiếng/ngày; hoặc thiếu việc, chỉ chơi dài, không đủ tiền sống.

Đối với những người làm ở những nơi có nhiều việc, anh Hoàn, anh Hưng cho biết họ phải làm quần quật mới được trả thêm thu nhập cho 4 tiếng đồng hồ một ngày, hay cho ngày cuối tuần, vì thường những nơi có việc làm thêm thì giá nhân công lại rẻ mạt và công việc thì nặng. Các anh cho biết kết thúc ngày làm việc, nhiều khi các anh thấy không còn đủ sức để đi mua đồ ăn.

Thế nhưng những người khác, như anh Long, anh Ngọ cho tôi biết các anh thà có việc như thế để kiếm tiền còn hơn là chơi dài. Các anh nói rằng một ngày làm tám tiếng chỉ đủ tiền để sống ở bên Malaysia thôi. Có những khi công ty hết việc, chủ lao động bán các anh sang hết công ty này đến công ty khác, mà nhiều khi vẫn có những đợt nghỉ dài đến 20 ngày/tháng.

Tuy nhiên, cũng có những người có được điều kiện làm việc đúng theo hợp đồng, nhưng con số này không nhiều. Đa phần là những người này làm tại các nhà máy điện tử của Malaysia, và theo họ, công việc thì ổn định nhưng thu nhập thấp nên không giúp họ tích luỹ được bao nhiêu.

Rất nhiều rủi ro

Điều kiện lao động tồi tệ là một chuyện, nhưng người lao động Việt Nam còn gặp nhiều rủi ro khác, chẳng hạn họ nói họ hay bị cảnh sát Malaysia sách nhiễu; hoặc tình trạng an ninh tại một số nơi ở Malaysia không đảm bảo, người Việt Nam còn kể họ bị người Mã Lai gốc Ấn trấn lột hay đánh đập.

Nhiều công nhân còn cho biết họ sợ nhất khi bị ốm đau, vì họ không được hưởng chế độ bảo hiểm gì hết, trong khi mỗi tháng vẫn phải đóng thuế từ 150 – 180 Ringit. Nhiều người cho biết cả phía chủ lao động Việt Nam lẫn Malaysia đều không chịu trách nhiệm gì khi công nhân bị ốm đau, trong khi tiền thuốc thang thì đắt.

Các công nhân xây dựng được biết là những người có điều kiện lao động và sinh hoạt vất vả nhất. Các anh cho biết công nhân xây dựng thường phải sống trong các công-ten-nơ (container), có khi đến 18 người một container, điện và nước không bảo đảm, trong khi muỗi và ruồi thì nhiều.

 

Bán sức xứ người “lỗ” hay “lãi”?

Đa phần những người tôi gặp chỉ nói về chuyện sang Malaysia “lỗ” hay “không lỗ”, có nghĩa là cho đến thời điểm này, họ đã kiếm được bao nhiêu tiền so với mức khoảng 30 triệu đồng bỏ ra tại Việt Nam để được xuất ngoại.

Với những ai tạm gọi là “may mắn” thì thời gian họ phải bỏ ra là khoảng trên dưới hai năm để thu hồi vốn, và trong chưa đầy một năm còn lại, nếu có việc và tằn tiện thì họ cũng chỉ mong kiếm được chút vốn “còm” mang về Việt Nam giúp gia đình.

Tồi tệ hơn, những người không may mắn – công việc không đúng như hợp đồng và thu nhập quá thấp – thì cảm thấy vô cùng xót xa, vì mối lo thường trực trong đầu họ là phải làm sao kiếm đủ tiền trả khoản nợ trước khi đi mà họ đã phải vay mượn của anh em họ hàng hay vay trả lãi từ ngân hàng.

Nhiều người chua chát nói rằng họ bị “lừa” đau quá, vì nếu biết tình cảnh “đi Tây” thế này thì với số vốn đó, họ thà ở nhà tìm cách xoay xở vẫn còn hơn.

Do đó, rất nhiều người dồn sự căm tức vào các công ty xuất khẩu lao động, mà theo họ, là chỉ lo sao thu được tiền rồi “đem con bỏ chợ”, đưa họ sang đến nơi là phủi trách nhiệm, “chạy mất dép”.

Nhiều người nhắn đi nhắn lại với tôi rằng phải cố làm sao khuyên những ai ở trong nước còn muốn đi Malaysia thì nên từ bỏ ý định càng sớm càng tốt, vì sang đây rồi sẽ lại rơi vào tình cảnh bi đát như của họ mà thôi.

(Visited 5.398 times, 1 visits today)